بررسی تاثیر شاخص ریسک کشوری بر بازده بورس اوراق بهادار تهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت ‌علمی و معاون آموزشی دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه ارومیه

2 دانشجوی دکترای اقتصادسنجی-مالی دانشگاه ارومیه

چکیده

وجود ثبات سیاسی مقدمه ضروری و لازم برای نیل به رشد و توسعه اقتصادی می­باشد. در این مطالعه نحوه اثرگذاری شاخص ریسک کشوری بر نرخ بازدهی شاخص کل قیمت بورس اوراق بهادار تهران مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور از روش غیرخطی مارکوف- سوئیچینگ استفاده شد. سایر متغیرهای به‌کار رفته عبارتند از: نرخ ارز بازار آزاد، قیمت نفت اوپک، نرخ بازده مسکن، قیمت سکه بهار آزادی طرح قدیم و نرخ تورم که در دوره زمانی 01/1380 تا 12/1392 به صورت ماهانه استفاده شدند. نتایج بیان می‌کند که احتمال انتقال از رژیم صفر به رژیم صفر ( ) بالا می­باشد، پس این رژیم (ریسک کشوری متوسط) نسبت به رژیم یک (ریسک کشوری بالا) دارای پایداری بیشتری است و رژیم صفر پایدارترین رژیم می­باشد. نتایج تخمین پارامترهای مدلMSIH(2)-AR(2)  از روش درست­نمایی در بیشترین حد نشان می­دهد که اغلب ضرایب در سطح 10 درصد معنادار می­باشد و شاخص ریسک کشوری هنگام قرار گرفتن در هر دو رژیم صفر و یک (ریسک متوسط و بالا) تأثیر منفی دارد اما ضریب تأثیر در رژیم یک (ریسک بالا) بیشتر از رژیم صفر است. بنابراین توصیه می­شود تا سرمایه­گذاران، قبل از سرمایه­گذاری در بازار بورس، به جایگاه ایران در شاخص ریسک کشوری توجه نمایند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Study of the Effect of the Index of Country Risk on Tehran Stock Exchange returns

نویسندگان [English]

  • Hamidreza Faaljou 1
  • Asal Sadeghpour 2
1 urmia university
2 urmia university
چکیده [English]

Political stability is a necessary introduction for achieving economic growth and development. In this study, the impact of country risk index on the Tehran Stock Exchange price index rate of return was evaluated. To do so, the non-linear approach Markov-Switching was applied. Other variables used are: market exchange rate, OPEC oil prices, the rate of return on housing prices, the price of Iran Gold Coin (old design), and inflation rate in the period of 1380/01 to 1392/12 (Iranian Calendar) based on a monthly basis. The results indicate that the probability of transition from regime 0 to regime 0 (P_00) is high. Therefore, this regime (average country risk) is more stable than regime one (high country risk) and the regime 0 is the most stable regime. The result of MSIH (2)-AR (2) model parameters by using maximum likelihood estimates show most factors are significant at the level of 10%. And country risk index during both regimes (medium and high risk) have a negative effect. The effect coefficient, however, in regime 1 (high risk) is greater than that in 0 regime. Therefore, investors are suggested, before investing in the stock market, to pay attention to the position of Iran in country risk index.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tehran Stock Exchange
  • Index of Country Risk
  • Markov-switching
-      اسدی، ع. اسماعیلی،س.م. (1392). "تأثیر شاخص توسعه انسانی بر رشد اقتصادی ایران در قالب مدل مارکوف - سوئیچینگ". پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، دوره پاییز، سال سوم- شماره 12. صص: 89- 104.

-       پاشایی فام، ر. امیدی پور، ر. (1388). "بررسی تأثیر نرخ تورم بر بازده واقعی سهام در اقتصاد ایران". فصلنامه پژوهش­ها و سیاست های اقتصادی، دوره 17، شماره 50. صص: 93-113.

-       اندرس، و. (2004). "اقتصادسنجی سری‌های زمانی با رویکرد کاربردی". دو جلد. مترجم: مهدی صادقی، سعید شوال‌پور. انتشارات دانشگاه امام صادق(ع). تعداد صفحات: 516 صفحه.

-       حسین زاده بحرینی، م. حملک الساداتی، س. (1390). "موانع نهادی سرمایه گذاری و کسب و کار در ایران". مجله کار و جامعه، آذر ماه، شماره 138. صص: 49 – 68.

-       خداپرستی، ص. زمانیان، غ. سنگینیان، ع. (1393). "عوامل موثر بر بازده کوتاه­مدت و بلندمدت سهام عرضه شده در عرضه­های اولیه در بورس اوراق بهادار تهران". پژوهشهای تجربی حسابداری، سال سوم، دوره 3، شماره 11، ماه بهار ، صص 179-200.

-       راعی، ر. محمدی، ش. سارنج، ع. (1393). "پویایی های بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از مدل گارچ نمایی در میانگین سوئیچینگ مارکوف". تحقیقات مالی دانشکدة مدیریت دانشگاه تهران. دورة 16، شمارة 1. دو فصل بهار و تابستان. ص: 98-77.

-       شهرآبادی، ا. بالسینی، ا. (1391). "بررسی تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی و ریسک سیستماتیک بر بازده سهام عادی در شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران". مطالعات کمی در مدیریت : فصل پاییز، دوره 3 , شماره 3 ; صص: 17-34 .

-       صادقی، م. (1393). "بررسی تطبیقی بورس اوراق بهادار ایران با سایر بورس های جهان و دلایل قوت و ضعف آن". فصلنامه پژوهش حسابداری، سال سوم، دوره 4، شماره 12 ، فصل بهار، صص: 175-193.

-       عباسیان، ع. مرادپور اولادی، م. عباسیان، و (1387). " اثر متغیرهای کلان اقتصادی بر شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران"، فصلنامه پژوهش های اقتصادی ایران، دوره 12، شماره 36. فصل پاییز، صص: 135- 152

-       قالیباف اصل، ح. ایزدی، م. (1393). "بررسی رابطه بین ریسک و بازده سهام در بورس اوراق بهادار تهران: اثر شتاب و ریسک نقدشوندگی". دوفصلنامه اقتصاد پولی، مالی (دانش وتوسعه سابق). دوره جدید، سال بیست و یکم، شمارة 7، دو  فصل بهار و تابستان. ص: 84- 104.

-       مهرآرا، م. فلاحتی، ذ. حیدری ظهیر، ن. (1392). "بررسی رابطه بین ریسک سیستماتیک و بازده سهام در بازار بورس اوراق بهادار تهران (از سال 1387 تا 1392) با استفاده از مدل قیمت­گذاری دارایی سرمایه­ای". فصلنامه سیاست­گذاری و پیشرفت اقتصادی دانشگاه الزهرا (س). سال اول، دوره 1، شماره 1، فصل زمستان. صص: 67-91.

-       معرفی و نقد شاخص راهنمای بین المللی ریسک کشوری (ICRG). مرکز پژوهش های مجلس، انتشارات دفتر مطالعات محیط کسب و کار. سال 1390.

-       نجفی زاده، س.ع. (1392). "اثر سیاست پولی بر بازده شاخص سهام ( مطالعه موردی: ایران)". اولین همایش الکترونیکی ملی چشم­انداز اقتصاد ایران (با رویکرد حمایت از تولید ملی). تهران، زمان برگزاری: 28 آذر ماه. صص: 1- 12.

-       نیکومرام، ه. رهنمای رودپشتی، ف. همتی، ه. (1392). " مقایسه عملکرد پرتفوی انتخابی بر اساس مد‌های حسابداری سرمایه فکری با استفاده از مدل تحلیل شبکه با مدل های سنتی و نوین شبکه". حسابداری مدیریت، دوره 6، شماره 4 (پیاپی 19)، فصل زمستان، صص: 79-100.

-       Alon, I. & Herbert, T.T., (2009). “A Stranger in a Strange Land: Micro Political Risk and the Multinational Firm”, Journal of Business Horizons, Vol.52, p127-137.

-       Albaity, M. sh. (2011). “Impact of the Monetary Policy Instrument on Islamic Stock Market Index Return”, Economics open- Assessment E-journal, 2011. Pp: 124-139

-       Ang, A., & G. Bekaert, (2002)a, “Regime Switches in Interest Rates,” Journal of Business and Economic Statistics, 20, 2, Pp: 163-182.

-       Ang, A., and G. Bekaert, (2002)b, “International Asset Allocation with Regime Shifts,” forthcoming Review of Financial Studies. Pp:1-19.

-       Chen, Ch & Jung J. & Yu, Ch. (2012). “Managerial ownership, diversification, and firm performance: Evidence from an emerging market”, International Business Review, Vol 21 Issue3, p311-345.

-       Chang, Ch (2009),” Do macroeconomic variables have regime-dependent effects on stock return dynamics? Evidence from the Markov regime switching model”, Economic Modelling; Vol. 26 Issue 6, p1283-1299

-       Chen N.F. & R. Roll & S.A. Ross. (1986). “Economic Forces and the Stock Market”. Journal of Business, Vol. 59, No. 3, pp. 383-403.

-       Elton E.J. & M.J. Gruber )1991( “Modern portfolio theory and investment analysis”, Wiley, 4. Edition Pp: 840.

-       Fischer, D. E., & Jordan, R. J. (1991). “Security analysis and portfolio management”. Englewood cliffs: Prentice Hall. Pp: 212

-       Hiranyan, N (2008). “Country Risk Analysis: A Survey of the Quantitive Methods”, Sam Houston State University, Department of Econimics and International Business", Working Paoer, 2008. Electronic copy available at: http://ssrn.com/abstract=1513494 Pp: 1-32.

-       Hoti, S., McAleer, M., Shareef, R. (2005). “Modelling the Riskiness in Country Risk Ratings”. Elsevier, Sydney. School of Economics and Commerce, University of Western Australia. Pp: 1- 34.

-       John A. Doukas, & Patricia H. Hall & Lang, Larry H. P. (2003). “Exchange Rate Exposure at the Firm and Industry Level”. Financial Markets, Institutions & Instruments. Volume 12, Issue 5, Pp 291–346, December.

-       Kinoshita, Y. & Campos, N.F. (2003). “Why Does FDI Go Where It Goes, New Evidence from the Transition Economies”. IMF Working Papers from International Monetary Fund, No. 03/228, International Monetary Fund, Washington, 2003. Pp: 1- 42

-       Kasatuka, C. & Minnitt, R.C.A., (2006). “Investment and Non-Commercial Risks in Developing Countries”, The Journal of the Southern African Institute of Mining and Metallurgy, Vol.106, p849- 856.

-       Krolzig H. M , (1997), “Markov Switching Vector Autoregressions: Modelling, Statistical Inference and Application to Business Cycle Analysis”.  Lecture Notes in Economics and Mathematical Systems, Springer-Verlag. p 518-534.

-       Krolzig H. M, (1998). “Econometric Modeling of Markov-Switching Vector Autoregressions Using MSVAR for Ox”. Discussion Paper, Department of Economics, University of OxfordNath, H. (2008). “Country Risk Analysis: A Survey of the Quantitive Methods”, Sam Houston State University, Department of Econimics and International Business, Working Paoer.

-       Omanuwue ,P.N & Abeng, M.O & Adebiyi,M.A (2012). “Oil price shocks,exchange rate and stock market behavior: Empirical evidence from Nigeria”. Research Department of central Bank of Nigeria.

-       Robert D. & Gay, Jr., (2008). “Nova Southeastern University, Effect of Macroeconomic Variables on Stock Market Returns For Four Emerging Economies: Brazil, Russia, India, And China”. International Business & Economics Research Journal, March. Volume 7, Number 3 .pp. 42-56.

-       Ramchand, L., & Susmel, R. (1998). “Volatility and cross correlation in global equity markets”. Journal of Empirical Finance, 5 (4): 397–416.

-       Schuknecht, L.J. & Von Hagen, G.  & Wolswijk A. (2009). “Government risk premiums in the bond market: EMU and Canada”. European Journal of Political Economy, Vol. 25, No. 3, pp. 371-384.

-       Stephan, A. Ross (1976). “The Arbitrage Theory of Capital Asset Pricing”. Journal of Economic Theory 13, 341-360.

-       Saridakis A. Y., Hofmann, T., & Johnson, M. (2003). Discriminative learning for label sequences via boosting. Advances in Neural Information Processing Systems 15. Cambridge, MA: MIT Press. Pp:1-346.

-       Schleicher Ch. (2002). “An introduction to wavelets for economists”. Working Paper 2002-3 / Document de travail 2002-3.  Pp: 1- 42

-       Scholtens, B. (2004). “Country risk analysis: principles, practices and policies”. In: Frenkel, M., Karmann, A., Scholtens, B. (Eds.),Sovereign Risk and Financial Crises. Springer-Verlag, Berlin. da working paper, ISSN 1192-5434. pp 3-27.

-       Tsangyao Ch & Wen-Yi Ch & Rangan G & Duc Kh.N. (2015). “Are stock prices related to the political uncertainty index in OECD countries? Evidence from the bootstrap panel causality test. Economic Systems”. http://dx.doi.org/10.10https://www.prsgroup.com/about-us/our-two-methodologies/icrg. (2015). 16/j.ecosys.2014.10.005

-       Yim, J. and H. Mitchell (2005), “Comparison of country risk models: hybrid neural networks, logit models, discriminant analysis and cluster techniques”, Expert Systems with Applications, 28, 137-148.