سرایت مالی مبتنی بر ریسک همپوشانی پرتفوی در گروه های صنعتی بورس اوراق بهادار تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت مالی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشیار ‌گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 استادیار ‌گروه مدیریت مالی و بانکداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

4 استاد ‌گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

10.22051/jfm.2019.27654.2175

چکیده

‌سرایت مالی و ریسک همپوشانی پرتفوی ‌از روابط و وابستگی‌های متداخل نهادهای سرمایه‌گذاری و بازارهای مالی ‌ناشی می‌شود و می‌تواند ثبات کل سیستم را به مخاطره اندازد. لذا، ‌تحقیق حاضر با هدف ‌کمک به نهادهای نظارتی برای پیشگیری از بحران‌های مالی ناشی از ‌ریسک همپوشانی پرتفوی، با استفاده از ‌روش توصیفی داده‌کاوی به ارائه مدلی جهت سنجش سرایت مالی بر اساس ریسک همپوشانی پرتفوی در صنایع مختلف در بورس اوراق بهادار تهران ‌پرداخته است. ‌بر این اساس، گروه‌های بورسی با توجه به تأثیرپذیری و تأثیرگذاری بر سایر گروه‌های بورسی و با در نظر گرفتن متغیرها و مؤلفه‌های پرتفوی نهادهای مالی فعال در بازار سرمایه ایران در چهار خوشه بخش‌بندی ‌و در قالب ماتریس ناقل و گیرنده سرایت ‌نمایش داده شده است. همچنین، ‌مقایسه احتمال سرایت و احتمال توزیع سرایت داده‌های دو مقطع زمانی پایان سال‌های 94 و 95 نشان داد ‌علاوه‌بر تفاوت پایین اعداد ارائه شده، پایایی مدل ارائه شده با توجه به یکسان بودن گروه‌های بورسی ناقل و پذیرنده سرایت در هر دو سال به اثبات می‌رسد که ‌‌بیانگر آن است که بازار سرمایه ایران از احتمال سرایت پایینی ناشی از کانال همپوشانی پرتفوی برخوردار است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Financial Contagion based on Overlapping Portfolio in TEPIX Industrial Groups

نویسندگان [English]

  • Alireza Rayati Shavazi 1
  • Ghasem Blue 2
  • Mohamad Hasan Ebrahimi Sarv-e-Olia 3
  • Maghsoud Amiri 4
1 PhD Student in Financial Management, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Accounting, School of Management and Accounting, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Financial Management and Banking, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran
4 Professor .Department of Industrial Management, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The development of financial instruments and institutions, as well as increased convergence and innovation in financial markets, is increased the concerns about the overall stability of the financial system that allows concepts, like financial contagion, to become increasingly important. Financial contagion emanates through a variety of channels, including the risk of maintaining shared assets, in other words, an overlapping portfolio risk. The financial contagion and the risk of overlapping portfolios arise from the interconnected relationships and interconnections between investment institutions and markets and can threaten the stability of the entire system. Therefore, the main goal of this paper is to help investors, analysts, and other financial market participants and also regulators to prevent financial crises from that risk and providing a model for measuring financial contagion in the Tehran Stock Exchange using the risk of overlapping portfolios in different industries. To investigate these goals, the design process of the model and the analysis of this research are considered in three stages based on the data mining method. In the first part of the study, industrial groups were categorized into four clusters based on their impressionability and their impact on other groups, based on the variables and portfolios of financial institutions that are active in Iran’s capital market in the form of the matrix of transmitter and receiver of the contagion. The comparison of the probability of contagion and the probability of the extent of contagion of two periods of time at the end of 1394 and 1395 indicates that the numbers presented in the industrial groups, transmitter or receiver of the contagion in both years, are pretty much similar, which proves the reliability of the model. Results also refer to the fact that the capital market of Iran possesses a low probability for financial contagion based on overlapping portfolio risk.

کلیدواژه‌ها [English]

  • TEPIX Industrial Groups Clustering
  • Financial Contagion
  • Overlapping Portfolio Risk
  • Financial Contagion Channel
باستان­زاد، حسین و داودی، پدارم. (1396). بررسی سازوکار انتقال ریسک بین بازارهای ارز، مسکن و سهام اقتصاد ایران با استفاده از رویکرد پارامتریک و ناپارامتریک ارزش در معرض خطر. مدیریت دارایی و تأمین مالی، ‌5(4)، 50-33.
پی نوو، ریموند. (1392). مدیریت مالی. ترجمه علی جهانخانی و علی پارساییان، جلد دوم، انتشارات سمت.
دستخوان، حسین و شمس قارنه، ناصر. (1396). مقایسه شاخص‌های ارزیابی ریسک سیستمی در شبکه‌های مالی: شناسایی شرکت‌های مهم از نظر سیستمی در بازار بورس تهران. مدلسازی ریسک و مهندسی مالی، 2(1)، 21-1.
دهقان جبارآبادی، شهرام. (1396). بررسی سرایت در بازارهای مالی ایران با استفاده از ترکیبی از فرایند اورنشتاین اولنبک و تبدیل موجک پیوسته. پایانامه کارشناسی ارشد، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه رازی.
زمانی، شیوا.، سوری، داوود و ثنایی اعلم، محسن. (1389). بررسی وجود سرایت بین سهام شرکت‌ها در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از یک مدل دینامیک چندمتغیره. تحقیقات اقتصادی، ‌45(93)، 54-29.
سیدحسینی، سیدمحمد و ابراهیمی، سید بابک. (1392). مدل‌سازی مقایسه­ای سرایت تلاطم با در نظر گرفتن حافظه بلندمدت. تحقیقات مالی، ‌15(1)، 74-51.
غزالی، امین. (1396). مدل سنجش و پیش‌بینی ریسک سیستمی در بورس اوراق بهادار تهران. رساله دکتری رشته مدیریت مالی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی.
کشاورز حداد، غلامرضا و مقاره عابد، سپهر. (1392). آیا بحران مالی جهانی به بازار سهام تهران سرایت کرد؟. تحقیقات اقتصادی، ‌48(2)، 199-179.
Akhtaruzzaman, M. & Shamsuddin, A. ‌(2016)‌. International contagion through financial versus non-financial firms. Economic Modelling, 59(C), 143-163.
Amini, H., Cont, R. & Minca, A. (2013). Resilience to contagion in financial networks. Mathematical Finance, 26(2),‌ 329-365.
Arinaminpathy, N., Kapadia, S. & May, R. M. (2012). Size and complexity in model financial systems. Proceedings of the National Academy of Sciences. 109(45), 18338–18343.
Bastanzad, H. & Davoudi, P. (2017). An evaluation of risk transmission over foreign exchange, real estate and stock markets in Iran`s economy (an application of parametric and non-parametric value at risk approach). Journal of Asset Management and Financing, 5(4), 33-50. (In Persian).
Baur, D. G. & Fry, R. A. (2009). Multivariate contagion and interdependenceJournal of Asian Economics, 20(4), 353-366.
Beale, N., Rand, D. G., Battey, H., Croxson, K., May, R. M. & Nowak, M. A. (2011). Individual versus systemic risk and the regulator’s dilemma. Proceedings of the National Academy of Sciences, 108(31), 12647–12652.
Caccioli, F., Farmer, J. D., Foti, N. & Rockmore, D. (2015). Overlapping portfolios. contagion. and financial stability. Journal of Economic Dynamics & Control, 51, 50-63.
Caccioli, F., Shrestha, M. Moore, C. & Farmer, J. D. (2014). Stability analysis of financial contagion due to overlapping portfolios. Journal of Banking & Finance, 46, 233–245.
Cifuentes, R., Ferrucci, G. & England, S. S. (2005). Liquidity risk and contagion. Journal of the European Economic Association, 3(2/3), 556–566.
Cont, R. & Wagalath, L. (2012). Running for the exit: Distressed selling and endogenous correlation in financial markets. Mathematical Finance, 23(4), 718-741.
Corsetti, G., Pericoli, M. & Sbracia, M. (2005). Some contagion, some interdependence: More pitfalls in tests of financial contagion. Journal of International Money and Finance. 24(8), 1177–1199.
Dastkhan, H. & Shams Gharneh, N. (2017). Systemic risk measures in financial markets: Identifying the systemically important companies in TSE. Journal of Risk modeling and Financial Engineering, 2(1), 1-21. (In Persian).
Fattahi, S., Soheili, K. & Dehghan Jabarabady, S. (2017). Examination of contagion in financial markets in Iran using a combination of ornstein uhlenbeck process and continuous wavelet transform. Journal of Econometric Modelling, 2(4), 33-54. (In Persian).
Gai, P. & Kapadia, S. )2010(. Contagion in financial networks. Proceedings of the Royal Society A, 466(2120), 2401–2423.
Gai, P., Haldane, A. & Kapadia, S. (2011). Complexity. concentration and contagion. Journal of Monetary Economics, 58(5), 453-470.
Ghazali., A. (2020), Evaluation and predicting the counterparty risk in TSE. Ph.D Dissertation, Allame Tabatabaei University. Tehran. (In Persian).
Huang, I., Francis, I. & Kim, T. S. (2010). Contagion effects of the U.S. subprime crisis on international stock markets. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.1536349.
Keshavarz Haddad, G. & Maghareh Abed, S. (2013). Contagion effects of global financial crisis on Tehran Stock Exchange. Journal of Economic Research, 48(2), 179-199. (In Persian).
May, R. M. & Arinaminpathy, N. )2010). Systemic risk: The dynamics of model banking systems. Journal of the Royal Society Interface, 7(46), 823–838.
Nier, E., Yang, J., Yorulmazer, T. & Alentorn, A. )2007(. Network models and financial stability. Journal of Economic Dynamics and Control, 31(6), 2033–2060.
Pericoli, M. & Sbracia, M. (2003). A Primer on Financial Contagion. Journal of Economic Survey. 17(4), 571–608.
Piccotti. Louis R. (2017). Financial contagion risk and the stochastic discount factor. Journal of Banking & Finance, 77, 230-248.
Raymond, P. N. (2013). Fundamentals of managerial finance. Translated by: Jahankhani, A. & Parsayian, A. Samt Publication, Tehran. (In Persian).
Seyedhosseini, S. & Ebrahimi, S. (2013). Comparing of volatility transmission model with consideration of long memory effect; case study: Three selected industry index. Financial Research Journal, 15(1), 51-74. (In Persian).
Staum, J. C. (2013). Counterparty contagion in context: contributions to systemic risk. ‌http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.1963459
‌Xian, C., Wu, L. & Liao, S. S. (2011). Individual versus systemic risk and the regulator's dilemma. Neurocomputing, 108(31), 12647-12652.
Zamani, S., Souri, D. & Sanaei Alam, M. (2011). A dynamic investigation to indexes spillovers in Tehran Stock Exchange using a multivariate dynamic model. Journal of Economic Research, 45(4), 29-54. (In Persian).