طراحی الگوی جامع شناسایی و رتبه‌بندی ریسک‌های اوراق بهادار اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای دانشگاه آزاد علی آباد کتول

2 گروه مهندسی مالی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علی آباد کتول

3 گروه حسابداری، واحد علی آبادکتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول، ایران

4 گروه حسابداری دانشکده حسابداری و مدیریت دانشکاه آزاد اسلامی واحد علی آباد کتول

چکیده

هدف از انجام این پژوهش، طراحی الگوی جامع شناسایی و رتبه‌بندی ریسک‌های اوراق بهادار اسلامی است. بدین منظور ابتدا با تشکیل گروه خبرگان حوزه مالی اسلامی، شناسایی و بررسی روابط درونی بین شاخص‌های عوامل مرتبط با ریسک‌های اوراق بهادار اسلامی طی دو گام اصلی انجام شد. گام اول، شناسایی ریسک‌ها و عوامل مرتبط با ریسک‌های اوراق بهادار اسلامی بوده که پس از مرور ادبیات و پیشینه پژوهش، توسط یک گروه تصمیم‌گیری 20 نفره خبرگان حوزه بازار سرمایه با روش دلفی فازی انجام پذیرفت. عامل‌های دارائی و ناشر، نهاد واسط، بازار و قیمت و وضعیت اعتباری و اقتصادی از عوامل شناسایی‌شده خبرگان در گام اول بودند. در گام دوم، رتبه‌بندی عوامل با در نظر گرفتن روابط درونی آن‌ها توسط روش دیمتل انجام پذیرفت. یافته‌های پژوهش بر اساس اجرای روش دیمتل نشان داد که دارائی و ناشر متغیری است که بیشترین نفوذ را بر متغیرهای نهاد واسط، بازار و قیمت و وضعیت اعتباری و اقتصادی دارد و نفوذکننده‌ای قوی است و وضعیت اعتباری و اقتصادی نیز نفوذپذیری قوی است. به‌عبارت‌دیگر، متغیر دارائی و ناشر برنهاد واسط، بازار و قیمت و وضعیت اعتباری و اقتصادی تأثیر می‌گذارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Design of a Comprehensive Model to Identify and Rate the Risks of Islamic Securities

نویسندگان [English]

  • Mohammad Shabani Varnami 1
  • Hosein Didehkhani 2
  • Ali Khozein 3
  • Arash Naderian 4
1 department of finance
2 Department of Financial Engineering, Islamic Azad University, Aliabad Katoul Branch
3 Department of accounting
4 accounting
چکیده [English]

The present study has been conducted to design a comprehensive model to identify and rate the risks of Islamic securities. For this purpose, the Islamic financial field was initially identified by the formation of an expert team and the internal relations were analyzed between parameters of relevant factors to risks of Islamic securities at two main steps. The first step was to identify the related risks and factors to Islamic securities which were carried out by a decision-making team including 20 experts in the field of capital market after reviewing the literature and the background of the research using a fuzzy Delphi method. Some factors including asset and publisher, intermediate institution (broker), market and price and credit and economic status were assumed as the identified factors by the experts at first step. These factors were ranked by taking their internal relationships into consideration using DEMATEL technique at the second step. According to implementation of DEMATEL method, the research findings showed that the asset and publisher was a variable which influenced variables of intermediate institution, market and price and credit and economic status at the highest level and it was as a powerful influential factor and also variable of credit and financial status was considered as a strong penetrating variable. In other words, the variable of asset and publisher affects market and price and credit and economic status

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islamic bonds and securities
  • Risk rating
  • Risk assessment
  • Multi-Criterion Decision Making (MCDM)
منابع

- ابوالحسنی، اصغر؛ رفیع حسنی مقدم. (1387). «بررسی انواع ریسک و روش‌های مدیریت آن در نظام بانکداری بدون ربای ایران». اقتصاد اسلامی، دوره 8، شماره 30، 145-172.

-آدامز، نظیف؛ توماس، عبدالقادر.(1388). صکوک، الگوهای ساختاربندی، انتشار و سرمایه‌گذاری، ترجمه ناصر شاهباز و مجید پیره، تهران، دانشگاه امام صادق (ع).

-ارسلان طریق، علی .(1387). مدیریت ریسک‌های مالی ساختارهای صکوک، ترجمه مصطفی زه‌تابیان و علی سعیدی، تهران، دانشگاه امام صادق (ع).

-توحیدی، محمد .(1396). «تحلیلی بر صکوک با پشتوانه دارایی و صکوک مبتنی بر دارایی». سازمان بورس و اوراق بهادار، مرکز پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامی، گروه بازارها و ابزارهای مالی.

- جعفری، نیلو؛ منتظر، غلامعلی. (1387). «استفاده از روش دلفی فازی برای تعیین سیاست‌های مالیاتی کشور». پژوهش‌های اقتصادی، دوره 8، شماره 1، 91-114.

- راعی رضا. سعیدی، علی. (1390). مبانی مهندسی مالی و مدیریت ریسک، تهران، سمت.

- سروش، ابوذر؛ صادقی، محسن. (1386). «مدیریت ریسک اوراق بهادار اجاره (صکوک اجاره)».  اقتصاد اسلامی، سال هفتم، شماره 27، 157-186.

- علی عصار، نرگس. (1392). «بررسی انواع اوراق صکوک در بانکداری اسلامی». مجله اقتصادی، شماره 3 و 4، 21-32.

- عنصری، آرش؛ لشنی، عباس. (1383). «ارزش در معرض خطر، تکنیکی در محاسبه ریسک بازار». همایش ملی صنعت سرمایه‌گذاری مخاطره پذیر، جهاد دانشگاهی تهران.

- مصباحی مقدم، غلامرضا؛ صفری، محمد. (1389). «بررسی درآمد حاصل از تحمل ریسک از دیدگاه آموزه‌های اسلامی».  اقتصاد اسلامی، شماره 36، 117-148.

- موسویان، سید عباس؛ وثوق، بلال؛ فرهادیان آرانی، علی. (1392). «شناخت و رتبه‌بندی ریسک‌های ابزار مالی اسلامی (صکوک) ». اندیشه مدیریت راهبردی، سال هفتم، شماره اول، 187-212.

- نظر پور، محمد نقی؛ حبیبیان نقیبی، مجید؛ کفشگر جلودار، حسین. (1393). «اولویت‌بندی ریسک صکوک مرابحه از طریق نظرسنجی توسط خبرگان مالی و مقایسه آن با دیگر ابزارهای بازار سرمایه». پژوهش‌های اقتصادی ایران، سال نوزدهم، شماره 59، 153-181.

- نظر پور، محمد نقی؛ صدرایی، محمدحسین. (1396). «شناسایی و رتبه‌بندی ریسک‌های اسناد خزانه اسلامی در بازار اوراق بهادار ایران» .تحقیقات مالی اسلامی، سال ششم، شماره دوم (پیاپی 12)، 133-166.

- Abolhasani, Asghar., & Hassani Moghadam, Rafi. (2008). Examining Types of Risk and Its Management Methods in the Interest-Free Banking System of Iran. Islamic Economics, 8(30), 145-172. )in Persian).

- Adams, Nazif, Tumas, Abdul-Qader (2009). Islamic securities, publishing and investment, Transl. Naser Shahbaz & Majid Pireh, Tehran, University of Imam Sadegh (PBUH). )in Persian).

- Ahmed, Habib. & Elsayed, Ahmed H. (2018). “Are Islamic and conventional capital markets decoupled? Evidence from stock and bonds/sukuk markets in Malaysi”. The Quarterly Review of Economics and Financ, https://doi.org/10.1016/j.qref.2018.04.005.

- Ali Assar, N. (2013). Examining the Types of Sukuk Bonds in Islamic Banking. Economic Magazine, 3 & 4, 21-32.  )in Persian).

- Arsalan Tariq, Ali. (2004). “Managing financial risks of Sukuk structures”, A dissertation of Master of Science Loughborough University UK.

Arsalan Tariq, Ali (2008). Financial risk management of structure of Islamic securities, Transl. Mustafa Zehtabian & Ali Saeedi, Tehran, University of Imam Sadegh (PBUH). )in Persian).

- Arsalan Tariq, Ali., & Dar, Humayon. (2007). “Risks of Sukuk structures: Implications for resource mobilization”, Thunderbird International Business Review, Vol 49 (2), 203ـ223, MarchـApril.

- Arundina, T., & Mohd. Azmi Omar. (2010). “Determinant of Sukuk Rating; The Case of Malaysia”. Thesis Kulliyah of Economics and Management Science, International Islamic University Malaysia.

- Arundina, Tika., Mohd. Azmi Omar., & Kartiwi, Mira. (2015). “The Predictive Accuracy of Sukuk Ratings; Multinomial Logistic and Neural Network Inferences”. Pacific-Basin Finance Journal, vol. 34, issue C, 273-292.

- Asutay, Mehmet. (2015).“Islamic finance: principles, institutions and development. Trade Finance (PwC,) Winter, 4–26.

- Ayturk, Yusuf ., Asutay, Mehmet., & Aksak, Ercument. (2017). “What explains corporate sukuk primary market spreads? ” Research in International Business and Finance 40 (2017) 141–149.

- Azizi Naghsh, H. (2011). The Necessity of Establishing Ranking Institutions in Iran. Newspaper of World of Economy 2436, 10. )in Persian).

- Beck, T., Demirgüç-Kunt, A., & Merrouche, O. (2013). Islamic vs. conventional banking: business model, efficiency and stability. Journal of Banking and Finance, 37, 433-447.

- Chapra, M. U. (2008). The global financial crisis: can Islamic finance help minimize the severity and frequency of such a crisis in the future? Conference Paper presented at theForum on the Global Financial Crisis at the Islamic Development Bank.

- Cheng, Ching-Hsue & Lin, Yin. Yin. (2002). “Evaluating the Best Main Battle Tank Using Fuzzy Decision Theory with Linguistic Criteria Evaluation”. European Journal of Operational Research, 142 (1), 174-186.

- Galitz, L. (1996). “Financial Engineering-Tools and Techniques to Manage Risk”. Pitman Pub.

- Hasan, M., & Dridi. J. (2010). The effect of global financial crisis on islamic and conventional banks: a comparative study. IMF Working Paper, WP/10/201.

- Hassan, M. Kabir., Andrea, Paltrinieri., Dreassi, Alberto., Miani, Stefano., & Sclip, Alex. (2017).  “The determinants of co-movement dynamics between sukuk and conventional bonds”. The Quarterly Review of Economics and Finance, Volume 68, May 2018, Pages 73-84.

- Hsiao, T.Y. (2006). “Establish standards of standard costingwith the application of convergent gray zone test”. Eur. J. Oper. Res. 168 (2), 593–611.

- International Islamic Financial Market (IIFM). (2018). 7 TH EDITION.

- Jafari, N. and Montazer, Gh. (2008). Using the Fuzzy Delphi Method to Determine Tax Policies of the Country. Economic Research, 8(1), 91-114. )in Persian).

- Lee, A.H.I., Wang, W., & Lin, T. (2010). “An evaluation framework for technology transfer of new equipment in high technology industry”. Technol. Forecast.Soc. Chang. 77 (1), 135–150.

- Mesbahi Moghadam, Gh. and Safari, M. (2010). Review of Risk-Tolerance Income from the Perspective of Islamic Teachings. Islamic Economics, 36, 117-148.)in Persian).

- Musavian, S.A., Vosugh, B., and Farhadian Arani, A. (2013). Identification and Ranking of Islamic Financial Instruments Risks (Sukuk). The Thought of Strategic Management, 7(1), 187-212.)in Persian).

- Nazarpur, M.N., Habibian Naghibi, M., and Kafshgar Jolodar, H. (2014). Prioritizing Sukuk al-Murabaha Risk through a Survey by Financial Experts and Its Comparison with Other Capital Market Instruments. Iranian Economic Research, 59, 153-181. )in Persian).

- Nazarpour, M.N. and SadraEi, M.H. (2017). Identification and Ranking of Islamic Treasury Instruments’ Risk in the Iranian Securities Market. Islamic Finance Research, 6(2), 133-166. )in Persian).

- Nechi, Houcem Smaoui Salem. (2017). “Does Sukuk Market Development Spur Economic Growth? ”Research in International Business and Finance, Volume 41, October 2017, Pages 136-147.

- Onsouri, A. and Lashni, A. (2004). Value at Risk, a Technique for Calculating Market Risk. National Conference on Risky Investment. Tehran Jihad University. )in Persian).

- Raei, R. and Saeedi, A. (2011). Fundamentals of Financial Engineering and Risk Management. Tehran: SAMT. )in Persian).

- Reilly, Frank k., & Keith C. Brown. (2000). “Investment Analysis and Portfolio Management”, 6 ed., the Dryden Press.

- Soroush, A. and Sadeghi, M. (2007). Risk Management of Leasing Securities (Leasing Sukuk). Islamic Economics, 7(27), 157-186. )in Persian).

- Tohidi, Mohammad (2017). An analysis on Islamic securities supported by assets and asset-based Islamic securities. Center for Islamic research, development and studies, Group of markets and financial tools. )in Persian).

- Zakaria, Nor Balkish.,  Md Isa, Mohamad Azwan., & Abidin, Rabiatul Alawiyah Zainal. ( 2012). “The Construct of Sukuk, Rating and Defualt Risk”. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 65, 662 – 667