حاکمیت شرکتی و عملکرد شرکت‌های هلدینگ و تابعه در بورس اوراق بهادار تهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار مدیریت مالی، گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نیشابور، ایران

چکیده

موضوع تضاد منافع بین سهامداران و مدیران و مکانیزم حاکمیت شرکتی بعنوان راه‌حل کاستن از هزینه‌های نمایندگی مرتیط با آن، امروزه از موضوعات مهمی است که به دلیل اثرگذاری آن بر عملکرد شرکت‌ها مورد توجه محققان و متخصصان بسیاری قرار گرفته است. هدف تحقیق حاضر نیز بررسی اثر مولفه‌های حاکمیت شرکتی بر عملکرد شرکت‌های هلدینگ (مادر تخصصی) و تابعه در بورس اوراق بهادار تهران است. این تحقیق از نظر هدف تحقیقی کاربردی است چون نتایج آن می‌تواند مورد استفاده مدیران و مشارکت کنندگان بازار سرمایه قرار گیرد و از نظر روش اجرا در زمره تحقیقات توصیفی-همبستگی از نوع پس رویدادی قرار می‌گیرد. مولفه‌های حاکمیت شرکتی و ارزش افزوده بازار به عنوان متغیرهای تحقیق در نظر گرفته شده‌اند. نمونه آماری مورد مطالعه شرکت‌های هلدینگ و تابعه آنها در بورس اوراق بهادار تهران هستند که با اعمال معیارهایی انتخاب شده‌اند، که شامل 27 شرکت هلدینگ و 89 شرکت تابعه طی سال‌های 1387 تا 1394 می‌باشند. نتایج آزمون فرضیه‌های تحقیق که با استفاده از داده‌های ترکیبی و رگرسیون‌های چندگانه انجام شده، نشان می‌دهد که ترکیب هیات مدیره و ساختار مالکیت شرکت‌های هلدینگ بر عملکرد این شرکت‌ها تأثیر معنی‌داری دارد، همچنین اثر عملکرد شرکت‌های هلدینگ بر عملکرد شرکت‌های تابعه آنها نیز معنی‌دار است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Corporate Governance and Holding Companies and Subsidiaries Performance in Tehran Stock Exchange

نویسنده [English]

  • Abdorreza Asadi
Member of scientific Board- Islamic azad University
چکیده [English]

The conflict of interest between firms' stockholders and managers is a noteworthy concern in corporate finance discussions todays. The purpose of the present research is to investigate the effect of corporate governance criteria on performance of holding companies and subsidiaries in Tehran Stock Exchange. The study can be categorized as applied research regarding objective and descriptive and correlation research concerning research method. The study considers corporate governance criteria and market value added as research variables. Research sample contains holding companies and their subsidiaries in Tehran Stock Exchange which are selected via some criteria, including 27 holding companies and 89 subsidiaries over 2008 to 2015. For testing the research hypotheses, panel data analysis and multiple regression models are employed. The results indicate that board composition and ownership structure of holding companies significantly affect companies' performance. Moreover, holding companies performance has a significant effect on subsidiaries performance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Corporate Governance
  • Holding Companies
  • Subsidiaries
  • Ownership structure
  • Market Value Added
-     اعتمادی، حسن؛ باباخانی، جعفر؛ آذر، عادل و دیانتی دیلمی، زهرا (1388)، "تأثیر فرهنگ سازمانی، تمرکز مالکیت و ساختار مالکیت بر کیفیت اطلاعات مالی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران"، فصلنامه علوم مدیریت ایران، سال چهارم، شماره 15، ص‌ص 85-59.

-     بابایی زکیلکی، احمد و احمدوند، ژیلا (1387)، "بررسی تاثیر ساختار مالکیت بر عملکرد شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار ایران"، تحقیقات مالی، دوره دهم، شماره 26، ص‌ص 60-41.

-     تهرانی، رضا (1388)، مدیریت مالی، انتشارات نگاه دانش، تهران.

-     خاکی، غلامرضا (1387)، روش تحقیق در مدیریت، انتشارات بازتاب، تهران.

-     دانایی فرد، حسن، الوانی، سید مهدی و آذر، عادل (1391)، روش‌شناسی پژوهش کمی در مدیریت: رویکردی جامع، انتشارات صفار- اشراقی، تهران.

-     دموری، داریوش و مهدی‌آبادی، نرگس (1394)، " تجزیه و تحلیل رابطه بین حاکمیت شرکتی، هموارسازی سود و کیفیت گزارش‌گری مالی"، مجله راهبرد مدیریت مالی، سال سوم، شماره 11، ص‌ص 49-27.

-     رحمان سرشت، حسین و مظلومی، نادر (1379)، "رابطه عملکرد مدیریتی سرمایه‌گذاران نهادی با سهم مالکیت این نهادها در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران"، فصلنامه مطالعات مدیریت، شماره 47، ص‌ص 160-136.

-     ساده، مهدی (1375)، روش‌های تحقیق، انتشارات مولف .

-     سفیدگر، محمد (1390)، "بررسی تاثیر ساختار حاکمیت شرکتی بر عملکرد شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران"، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج.

-     سکاران، اوما (1385)، روش‌های تحقیق در مدیریت، ترجمه محمد صائبی و محمود شیرازی، انتشارات موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی.

-     سینایی، حسنعلی، مهرابی، علی و بهفرنیا، مرجان (1395)، " بررسی ارتباط میان ساز و کارهای راهبری شرکتی و معیارهای عملکرد مالی ارزش محور"، مجله راهبرد مدیریت مالی، سال 4، شماره 13، ص‌ص 63-41.

-     شهیکی تاش، محمد نبی، کاظمی، مهدی و امینی، موسی (1391)، "بررسی رابطه بین ساختار مالکیت و عملکرد شرکت در بورس اوراق بهادار تهران: رویکرد پانل"، دو ماهنامه بررسی مسائل و سیاست‌های اقتصادی، شماره‌های 9 و 10، ص‌ص 24-5.

-     صادقی، حسین و رحیمی‌، پریسا (1391)، "بررسی رابطه بین ساختار مالکیت و عملکرد شرکت‌های پذیرفته شده در بورس با استفاده از سیستم معادلات همزمان"، مجله پژوهش‌های حسابداری مالی، سال چهارم، شماره 14، ص‌ص 102-89.

-     صالح‌آبادی علی و احمدپور، احمد (1389)، "همبستگی بین نسبت ارزش افزوده اقتصادی به سرمایه با نسبت ارزش افزوده بازار به سرمایه در بورس اوراق بهادار تهران"، پژوهشنامه اقتصادی، دوره 10، شماره 4، ص‌ص271-255.

-     عباسی، ابراهیم (1391)، "بررسی روابط بین ریسک و شاخص‌های حسابداری در شرکت‌های سرمایه‌گذاری"، مجله چشم‌انداز مدیریت مالی، شماره 6، ص‌ص 121-107.

-     فضل‌زاده، علیرضا، محمد‌زاده، پرویز و طهباز هندی، علی (1389)، "بررسی تاثیر ساختار مالکیت بر عملکرد شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران به تفکیک صنعت"، فصلنامه بورس اوراق بهادار، سال دوم، شماره 7، ص‌ص 33-5.

-     قائمی، محمد حسین و شهریاری، مهدی (1388)، "حاکمیت شرکتی و عملکرد شرکت‌ها"، مجله پیشرفت‌های حسابداری دانشگاه شیراز، دوره اول ، شماره 57 ، ص‌ص 128-114.

-     قالیباف اصل، حسن و رنجبر درگاه، فائزه (1384)، "بررسی اثر نوع مالکیت بر عملکرد شرکت‌ها (تجربه خصوصی سازی در ایران)"، نشریه تحقیقات مالی، شماره 19، ص‌ص 133-117.

-     محمدی سیاپرانی، خدیجه (1390)، "بررسی رابطه ساختار سرمایه و ساختار مالکیت با ارقام حسابداری محافظه کارانه"، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی نیشابور .

-     مشایخ ، شهناز و عبداللهی، مهین (1390 )، "بررسی رابطه بین تمرکز مالکیت و عملکرد شرکت و سیاست‌های تقسیم سود در بورس اوراق بهادار تهران"، پژوهش‌های حسابداری مالی، سال سوم، شماره 4، صص 86-77.

-     مهدوی ، ابولقاسم و میدری، احمد (1384)، "ساختار مالکیت وکارایی شرکت‌های فعال در بازار اوراق بهادار تهران"، نشریه تحقیقات اقتصادی، شماره 84 ، ص‌ص 132-103.

-     میرعبداللهی، فرانک سادات، رحیمیان، نظام‌الدین و رضایی، فرزین (1392)، " ارتباط میان ساختار مالکیت و عملکرد مالی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران"، مجله راهبرد مدیریت مالی، سال اول، شماره 3، ص‌ص 88-65.

-     نمازی، محمد و کرمانی، احسان (1387)، "تاثیر ساختار مالکیت بر عملکرد شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران"، نشریه  بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، دوره 15، شماره 53 ، ص‌ص 100-83.

-      Alfarooque, Omar, Keitha Dunstan, Tony Van Ziji & Waresul Karim (2007), “Ownership Structure and Corporate Performance: Evidence from Bangladesh”, Journal of Accounting and Economics, Volume 14, pp. 127-150.

-            Demsetz, Harold & Villalonga, Belen, (2001), “Ownership Structure and Corporate Performance”, Journal of Corporate Finance, Volume 7, pp. 209 -233.

-      Kocenda, Evzen, & Svejnar, Jan (2002), “The Effects of Ownership forms and Concentration on Firm Performance after Large–Scale Privatization”, William Davidson institute, Working Paper, No 471. Pp. 69-72.

-      Lee, Sangoon (2008), “Ownership Structure and Financial Performance: Evidence from Panel Data of South Korea”, University of Utah, Department of Economics, Working Paper, No 17, pp. 35-42.

-      Tsasia, Henry & Zhenj, Gu (2007), “The Relationship between Institutional Ownership and Casino Firm Performance”, Journal of Hospitality Management, Volume 26, pp. 517-530.

-      Mei, Yu (2013), “State Ownership and Firm Performance: Empirical Evidence from Chinese Listed Companies”, China Journal of Accounting Research, No 6. Pp. 75- 87.

-      Zeitun, Rami. (2009), “Ownership Structure, Corporate Performance and Failure: Evidence from Panel Data of Emerging Market the Case of Jordan”, Virtus, Volume 6, Issue 4, pp. 96-114.