تدوین الگوی عوامل موثر بر قیمت گذاری کمتر از واقع عرضه عمومی اولیه سهام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه حسابداری، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

2 استادیار گروه حسابداری، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

3 دانشیار گروه حسابداری، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

4 استادیار گروه حسابداری، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

10.22051/jfm.2020.28649.2237

چکیده

‌این پژوهش با هدف تدوین الگویی برای شناسایی عوامل موثر بر قیمت‌‌‌گذاری کمتر از واقع سهام در عرضه‌‌‌ اولیه‌های عمومی شرکت‌‌‌ها در بورس اوراق بهادار تهران در طی سال‌‌‌های 1382 تا 1396 به منصه ظهور رسیده است. برای دستیابی به این هدف، ‌مطالعات تجربی ‌مرتبط با موضوع مرور شده و ‌متغیرهای توضیحی مناسب انتخاب گردیدند. سپس، تعداد ‌۸۴ شرکت بورسی و ۵۴ شرکت فرابورسی ‌به­‌‌‌روش حذف سیستماتیک به­عنوان نمونه آماری انتخاب شد و از روش حداقل مربعات جزئی در سه قسمت برازش مدل اندازه‌‌‌گیری، برازش مدل ساختاری و برازش کلی مدل برای آزمون فرضیه‌‌‌ها ‌استفاده شد. یافته‌‌‌های پژوهش نشان داد ‌متغیرهای عدم تقارن اطلاعاتی، حاکمیت شرکتی، محافظه‌‌‌کاری، کیفیت حسابرسی، نسبت‌‌‌‌‌‌های مالی، تداوم فعالیت، عدم اطمینان محیطی و بیش ‌‌‌اعتمادی مدیران دارای تأثیر معنی­داری بر ‌قیمت‌‌‌گذاری کمتر از واقع در زمان عرضه اولیه عمومی دارد. اما، ‌گرایش احساسی سرمایه‌‌‌گذار و متغیرهای کلان اقتصادی بر پدیده قیمت‌‌‌گذاری کمتر از واقع تأثیر معنی­داری ندارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Formulation of Effective Factors Pattern on Underpricing Phenomenon in Initial Public Offering

نویسندگان [English]

  • Bita Dehghan Khanghahi 1
  • Jamal Bahri Sales 2
  • Saeid Jabbarzadeh Kangarluei 3
  • Ali Ashtab 4
1 Ph.D. Student in Department of Accounting, Urmia Branch, Islamic Azad University, Urmia, Iran.
2 Assistant Professor of Department of Accounting, Urmia Branch, Islamic Azad University, Urmia, Iran.
3 Associate Professor. Accounting Department, Humanities Faculty, Islamic Azad University, Urmia Branch, Iran
4 Assistant Professor of Department of Accounting, Urmia Branch, Urmia, Iran
چکیده [English]

This study tries to develop a pattern for identifying effectual factors that influence underpricing the initial share offering of companies to the public. In this study, after selecting the appropriate explanatory variables, to achieve the research goal, the systematic elimination sampling method is considered to select 84 companies among all listed companies at the Tehran Stock Exchange (TSE) and 54 companies among all listed companies at Over the Counter (OTC) from 2003 to 2017. So, to test research hypotheses, the Partial Least Square approach in three sections is used: measurement model fit, structural model fit, and goodness of fit. Results show that information asymmetry, corporate governance, conservatism, audit quality, financial ratios, Continuity of activity, environmental uncertainty, and management overconfidence have a significant effect on underpricing of initial public offerings. Moreover, the findings confirm that the investor’s sentiment and Macroeconomic variables have no significant impact on underpricing phenomenon.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Initial Public Offering
  • Information Asymmetry
  • Partial Least Square (PLS)
  • Underpricing
بولو، قاسم و فلاح برندق، مهدی. (1391). رابطه محافظه­کاری و بازده غیرعادی کوتاه­مدت سهام عرضه­های عمومی اولیه با تأکید بر نقش مدل­های عدم تقارن اطلاعاتی. مطالعات تجربی حسابداری مالی، 10(39)، ‌82-57.
پورحیدری، امید.، صفی­پور افشار، مجتبی.، گودرز تله­جردی، علی و صفی­­پور افشار، معصومه. (1394). بررسی تأثیر کیفیت حسابرسی بر هزینه حسابرسی و قیمت­گذاری کمتر از واقع در عرضه­­های اولیه. حسابداری مالی، 7(26)، ‌51-31.
حق بین، زینب. (۱۳۸۷). بررسی انواع ناهنجاری­های مربوط به عرضه اولیه سهام در بورس اوراق بهادار تهران. بورس اوراق بهادار تهران، 1(۳)، ۱۶۶-۱۳۵.
حق­شناس، نوید. (1397). ارتباط بین اطمینان بیش از حد مدیریتی و کمتر قیمت­گذاری سهام در عرضه­های عمومی اولیه، پایان­نامه کارشناسی ارشد حسابداری، موسسه آموزش عالی مولوی.
حیدری، مهدی.، قادری، بهمن و هم­خانی، سعید (1396). بررسی نقش میانجی عدم تقارن اطلاعاتی در تبیین رابطه بین کیفیت حسابرسی و سیاست­های تأمین مالی. راهبرد مدیریت مالی، 5(۱۹)، 126-93.
خواجوند صالحی، عبداله. (1393). بررسی رابطه بین حاکمیت شرکتی و قیمت­گذاری کمتر از حد عرضه عمومی اولیه در شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، پایان­نامه کارشناسی ارشد حسابداری، موسسه آموزش عالی روزبهان.
دامی، احمد. (1391). بررسی تأثیر عدم تقارن اطلاعاتی بر قیمت­گذاری کمتر از حد عرضه­های عمومی اولیه در بورس اوراق بهادار تهران، پایان­نامه کارشناسی ارشد حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی.
داوری، علی و رضازاده، آرش. (۱۳۹۶). مدل­سازی معادلات ساختاری با نرم افزار PLS، سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی، چاپ چهارم.
دهقان­خانقاهی، بیتا.، بحری­ثالث، جمال.، جبارزاده کنگرلویی، سعید و آشتاب، علی. (۱۳۹۹). بررسی مقایسه­ای دقت پیش­بینی مدل­های ماشین بردار پشتیبان، شبکه بیزین و سی­فایو در پیش­بینی قیمت­گذاری کمتر از واقع شرکت­های­ پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار و فرابورس. مهندسی مالی و مدیریت اوراق بهادار. 11(44)، 113-95.
رفیع­زاده، هادی و برزگر، قدرت­اله. (1395). بررسی ارتباط بین گرایش­های احساسی سرمایه­گذاران و قیمت­­گذاری کمتر از حد عرضه عمومی اولیه سهام شرکت­های بورسی. چهارمین کنفرانس ملی مدیریت، اقتصاد و حسابداری، دانشگاه تبریز، ۲۳ اردیبهشت.
رهنمای­رودپشتی، فریدون.، سیم­بر، فرشید و طوطیان، صدیقه. (1384). تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی بر بازده سهام شرکتهای سرمایه­گذاری پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. پژوهشنامه اقتصادی، 5(17)، 236-209.
سیاه­تیری. (1389). بررسی تأثیر نسبت­های مالی موثر بر بازدهی غیرعادی کوتاه­مدت عرضه­های اولیه سهام در بورس اوراق بهادار تهران. پایان­نامه کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، دانشگاه سیستان و بلوچستان.
شهاب نوایی، شاهد. (1396). بررسی تأثیر عدم اطمینان محیطی بر قیمت­گذاری کمتر از واقع بر عرضه­های عمومی اولیه سهام در شرکت­های بورس اوراق بهادار ایران. پایان­نامه کارشناسی ارشد حسابداری، موسسه آموزش عالی آمل.
صالحی، حمید. (۱۳۹۵). تأثیر عوامل موثر بر ارزش­گذاری سهام در عرضه­های عمومی اولیه در بورس اوراق بهادار تهران با رویکرد معادلات ساختاری. پایان­نامه کارشناسی ارشد مدیریت مالی، دانشگاه آزاد اسلامی شهرقدس.
کامیابی، یحیی و بوربوری، فاطمه. (1395). مخاطرات اخلاقی و عدم تقارن اطلاعاتی در قیمت­گذاری کمتر از حد عرضه­های اولیه عمومی سهام، فصلنامه حسابداری و منافع اجتماعی، 6(۱)، 42-21.
موقر، بهروز. (1397). بررسی رابطه بین متغیرهای کلان اقتصادی منتخب و عرضه عمومی اولیه در بورس اوراق بهادار تهران. پایان­نامه کارشناسی ارشد مدیریت مالی، پردیس علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه یزد.
مهرانی، ساسان و صفی­پور افشار، مجتبی. (1393). بررسی رابطه بین محافظه­کاری و قیمت­گذاری کمتر از واقع سهام در عرضه­­های اولیه سهام در بورس اوراق بهادار تهران. مجله دانش حسابداری، 5(18)، ‌65-49.
نمازی، نویدرضا و عزیزی، پدرام. (۱۴۰۰). بررسی تعدیلی کیفیت حسابرسی بر رابطه بین کیفیت گزارشگری مالی و قیمت­گذاری کمتر از واقع عرضه عمومی اولیه سهام. فصلنامه مطالعات تجربی حسابداری مالی. 18(69)، 144-115.
Aggarwal, R., Leal, R. & Hernandez, L. (1993). The aftermarket performance of initial public offerings in Latin America. Financial Management, 22(1), 42-53.
Ameer, R. (2012). Macroeconomic factors and initial public offering (IPOs) in Malaysia. Asian Academy of Management Journal of Accounting and Finance, 8(1), 41-67.
Baker, E. D., Boulton, T. J., Braga-Alves, M. V., & Morey, M. R. (2021). EGS government risk and international IPO underpricing. Journal of Corporate Finance, 67(C): 101913
Bolou, G. & Fallah Barandagh, M. (2013). The relationship between conservatism and abnormal-l short-term returns in initial public offering with emphasis on the role of information asymmetry models. Journal of Empirical Studies of Financial Accounting, 11(29), 57-82. (In Persian)
Boulton, T.  J. & Campbell, T. C. (2016). Managerial confidence and initial public offerings. Journal of corporate finance, 37(C), 375-392.
Chang, X., Gygax, A. F., Oon, E. & Zhang, H. F. (2008). Audit quality, auditor compensation and initial public offering onderpricing. Accounting and Finance, 48(3), 391-416.
Chin, W. W. (1998). Issues and opinion on structural equation modeling. MIS Quarterly, 22(1), 7-16.
Dami, A. (2012). Investigating of the effect of information asymmetry on underpricing of initial public offering at Tehran Stock Exchange. Master Thesis Accounting, Faculty of Economics. (In Persian)
Davari, A. & Rezazadeh, A. (2018). Structural equation modeling with PLS. Iranian Student Book Agency, Fourth printing. (In Persian)
Dehghan Khanghahi, B., Bahri Sales, J., Jabbarzadeh Kangarlouie, S & Ashtab, A. (2020). The comparative study of the accuracy of prediction of Support Vector Machine, Bayesian Network and C5 models in prediction underpricing for listed companies at TSE and OTC. Journal of Finacial Engineering and Porffolio Management, 11(44), 95-113. (In Persian)
Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of marketing research, 18(1), 39-50.
Haghbin, Z. (2009). Investigating the types of anomalies related to the initial public offering at Tehran Stock Exchange. Journal of Tehran Stock Exchange, 1(3), 135-166. (In Persian)
Haghshenas, N. (2018). The relationship between overconfidence and underpricing in initial public offerings. Master Thesis Accounting, Molavi Institute of Higher Education. (In Persian)
Haung, W., Jinxian, L. & Qiang, Z. (2019). Information asymmetry, legal environment, and family firm governance: Evidence from IPO underpricing in China. Pacific-Basin Finance Journal, 57 (C), 101-109.
Heydari, M., Ghaderi, B. & Hamkhani, S. (2017). Investigating the mediating role of information asymmetry in explaining the relationship between audit qualities and financing policies. Journal of Financial Management Strategy, 5(19), 93-126. (In Persian)
Kamyabi, Y. & Borburi, F. (2016). Moral hazard and information asymmetry in underpricing in initial public offering. Journal of Accounting Research, 6(1), 21-41. (In Persian)
Jones, A. L. (2005). Measuring investor sentiment in equity markets. Journal of Asset Management, 7(3/4), 208-215.
Khajvand Salehi, A. (2014). Investigating the relationship between corporate governance and underpricing in initial public offering at the listed companies at Tehran Stock Exchange. Master Thesis in Accounting, Rouzbahan Institute of Higher Education. (In Persian)
Kim, T., & Ha, A. (2010). Investor sentiment and market anomalies. 23rd Australasian Finance and Banking Conference. August 23, Australa.
Lin, Z. J. & Tian, Z. (2012). Accounting conservatism and IPO underpricing: China evidence. Journal of International Accounting, 21(2), 127-144.
Ljungvist, A. (2004). Handbooks in finance: Empirical corpotare finance. Volume 1, Chapter 7: IPO Underpricing, 402- 449.
Lu, Y. & Samdani, T. (2019). The economic tole of institutional investoer in auction IPOs. Journal of Corporate Finance, 56(C), 267-281.
Mehrani, S. & Safipour Afshar, M. (2014). Investigating the relationship between conservatism and underpricing in initial public offerings at Tehran Stock Exchange. Journal of Accounting Knowledge, 5(18), 49-65. (In Persian)
Movaqar, B. (2018). Investigating the relationship between selected macroeconomics and initial public offering in Tehran Stock Exchange. Master Thesis in Financial management, Yazd University. (In Persian)
Namazi, N, R., Azizi, P. (2021). Investigating the moredating effect of auditing quality on the relationship between financial reporting quality and initial public offerings. Emprical Studies in Financial Accounting Quarterly, 69(18), 115-144. (In Persian)
Nawadali Rathnayake, D., Louembo, P. A., Francois Kassi, D., Sun, G. & Ning, D. (2019). Are IPOs underpriced or overpriced? Evidence from an emerging market. Research in International Business and finance, 50(C), 171-190.
Peng, X., Xiongyuan, W. & Kam, C. (2018). Does customer concentration disclouse affect IPO pricing? Finance Research Letters, 28(C), 363-369.
Pourheydari, O., Safipour Afshar, M., Goudarz Talejerdi, A. & Safipour Afshar, M. (2015). Investigating the impact of audit quality on cost of auditing and underpricing in initial public offering. Journal of Financial Accounting, 7(26), 31-51. (In Persian)
Rafizadeh, H. & Barzgar, G. (2016). Investigating the relationship between investor’s sentiment and underpricing of IPO in Tehran Stock Exchange. 4th National Conference on Management, Economics and Accounting, Tabriz University, 12 May. (In Persian)
Rahnamaye Roodposdhti, F., Simbar, F. & Tutian, S. (2006). The impact of macroeconomic variables on stock returns of investment companies listed at Tehran Stock Exchange. Economic Journal, 5 (17), 209-236. (In Persian)
Salehi, H. (2017). The effective component on the valuation of shares in initial public offering at Tehran Stock Exchange market using structural equation modeling approach. Master thesis in financial management, Islamic Azad University, Branch of Share Ghods. (In Persian)
Schrand, C. M. & Zechman, S. L. C. (2013). Executive overconfidence and the slippery slope to financial misreporting. Journal of Accounting and Economics, 53(1-2), 311-329.
Shahab Navayi, Sh. (2017). Investigating the impact of environmental uncertainty on underpricing of initial public offering in Tehran Stock Exchange. Master Thesis in Accounting, Amol Institute of Higher Education. (In Persian)
Siyahtiri, M. (2011). An empirical study of the effect of financial ratios on short-term abnormal return of IPO in Tehran Stock Exchange. Master thesis in Business-Finance Management, The University of Sistan & Baluchestan. (In Persian)
Tugnoli, A. & Huefner, J. (2018). Macroeconomic forces behind underpricing- an empirical approach to investigate the influences of macroeconomic varialbes to IPO underpricing. Master Essay, Lund University, School of Economics and Mangement.
Wetzels, M., Odekerken-Schroder, G., & Van Oppen, C. (2009). Using PLS path modeling for assessing hierarchical construct models: Guidelines and empirical illustration. MIS Quarterly, 33(1), 177.
Wu, W. & Wang, L. (2016). Institutional ownership mispricing and corporate investment. Open Journal of Business and Management, 4(3), 282-290.
Yatim, P. (2011). Underpricing and board structures: An investigation of Malaysian IPOs. Asian Academy of Management Journal of Accounting and Finance, 7(1), 73-93.
Yu, J., limg, T. & Da, W. (2019). Industry peer firm’s earnings quality and IPO underpricing. Journal of corporate accounting & finance, 30(1), 36-62.
Zhou, L. & Sadeghi, M. (2018). The impact of innovation on IPO short-term performance: Evidence from the Chinese markets. Accepted Manuscript. Pacific Basin Finance Journal, 53(C), 208-235.
Zhu, B. & Nia, F. (2016). Investor sentiment, accounting information and stock price: Evidence ffrom China. Pacific-Basin Finance Journal, 38(3), 125-134.