شناسایی استرس سیستمیک در بازار مالی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی.دانشگاه الزهرا

2 استاد علوم اقتصادی.دانشگاه الزهرا

3 دانشیار علوم اقتصادی.دانشگاه الزهرا

4 استادیار علوم اقتصادی. پژوهشکده پولی بانکی

چکیده

به دنبال پیامدهای بحران‌های مالی اخیر، اندازه‌گیری، تجزیه و تحلیل و درک ریسک سیستمی سیستم مالی در مطالعات اقتصادی جدید اهمیت بسزایی پیدا کرده است. استرس سیستمیک ، صورت دیگر ریسک سیستمیک است که محقق شده است. هدف این پژوهش کمی‌سازی استرس سیستمیک و استرس مالی با مشخص کردن بازیگر اصلی به عنوان منشأ اصلی استرس مالی است. در این مطالعه شاخص استرس سیستمیک و استرس مالی پویای اقتصاد ایران به صورت ماهانه از دی ماه 1387 تا دی ماه 1398 با رویکرد EWMA و روش تحلیل عاملی پویا برآورد شده است. شاخص استرس سیستمیک به دو صورت بازگشتی با در نظر‌گرفتن زمان واقعی و غیر بازگشتی (شاخص استرس سیستمیک معمول) تخمین زده شده است. از دستاوردهای مهم این پژوهش انطباق زمانی با یک یا دو وقفه بین بیشترین مقادیر استرس مالی با بحران‌های اقتصاد ایران است. به طوری که نوسانات شاخص استرس مالی در سال‌های 1392 و 1397، بحران‌های مالی در این سال‌ها را به خوبی نمایش می‌دهد. از دیگر نتایج پژوهش این است که نوسانات بازار سهام و بخش بانکی و ارزی به عنوان مهمترین عامل ایجاد کننده استرس در شاخص استرس مالی شناسایی می‌شوند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identifying Systemic Stress in Iran's Financial Market

نویسندگان [English]

  • Samineh Gasemifar 1
  • Abolfazl Shahabadi 2
  • Shamsolah Shirinbakhsh 3
  • Azam Ahmadyan 4
  • MirHossein Mousavi 3
1 PhD student in Economics, Al-Zahra University.
2 Professor of Economic Sciences, Al-Zahra University
3 Associate Professor of Economics. Al-Zahra University
4 Assistant Professor of Economics. Monetary Banking Research Institute
چکیده [English]

Following the consequences of the recent financial crisis, measuring, analyzing, and understanding the systemic risk of the financial system has become very important in new economic studies. Systemic stress is another form of systemic risk that has been occurred. The purpose of this paper is to quantify systemic stress and financial stress by identifying the main actor as the main source of financial stress. In this study, the systemic stress index and dynamic financial stress of Iran's economy are estimated monthly from January 2008 to January 2017 with the EWMA approach and dynamic factor analysis method. The systemic stress index is estimated to be non-recursive and real-time (the usual systemic stress index). One of the important achievements of this research is the one-lag and two-lag adaptation between the highest amounts of financial stress and the crises of Iran's economy. So that the fluctuations of the financial stress index of 2017 and 2012 show the financial crises in these years perfectly. Another result of the study shows that the stock market fluctuations and the banking and foreign exchange sector are the most important stressor in the financial stress index.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Systemic risk
  • Systemic Stress
  • Dynamic Factor Analysis method
  • Recursive Stress
  • Real-time
 
ابراهیمی شقاقی، مرضیه.، رهنمای رودپشتی، فریدون.، مداحی، محمد ابراهیم.، نیکومرام، هاشم و ترابی، تقی. (1398). مطالعه اثر شاخص استرس مالی بر رشد اقتصادی در ایران (رویکرد مقایسه­ای مدل خطی و غیر خطی). ‌دانش مالی تحلیل اوراق بهادار، 12(42)، 106-85.
احمدیان، اعظم. (1392). ارزیابی شاخص­های سلامت بانکی در بانک­های ایران. پژوهشکده پولی بانکی، کد گزارش MBRI-9222.
احمدیان، اعظم. (1394). تحلیل شاخص استرس بانکی در شبکه بانکی کشور. تازه­های اقتصاد، (1)144، 36-33.
باباجانی، جعفر.، بولو، قاسم و غزالی، امین. (1397). ارائه چارچوبی جهت سنجش و پیش‌بینی ریسک سیستمی با رویکرد ریزش مورد انتظار نهایی (MES) در بازار سرمایه ایران. راهبرد مدیریت مالی، 6(3)، 29-1.
حیدریان، مریم.، فلاحتی، علی و کریمی، محمد شریف. (1398). محاسبه شاخص استرس مالی و تحلیل تأثیرهای آن بر رشد اقتصادی ایران؛ کاربردی از مدل خودرگرسیون مارکف سوئیچینگ. تحقیقات مالی، 21(3)، 447-417.
درگاهی، حسن و نیک جو، فائزه. (1391). ساخت شاخص تنش مالی برای اقتصاد ایران و بررسی اثرات آن بر رشد اقتصادی. تحقیقات اقتصادی، 47(4)، 39-19.
زارعی، ژاله و کمیجانی، اکبر. (1394). شناسایی و پیش­بینی بحران­های بانکی در ایران. ‌مدلسازی اقتصادی، 9(29)، 23-1.
فلاح­پور، سعید.، شیرکوند، سعید و قنبری، اکبر. (1398). طراحی شاخص استرس مالی در نظام مالی ایران با رویکرد نظریه پرتفوی. نظریه­های کاربردی اقتصاد، 6(2)، 134-101.
کردلویی، حمیدرضا و آسیایی طاهری، فاطمه. (1394). تعیین شاخص استرس مالی در بازارهای بانکداری، ارز، بیمه. مدیریت کسبوکار، 8(30)، 18-1.
‌مشیری، سعید و نادعلی، محمد. (1392). شناسایی عوامل مؤثر در بروز بحران بانکی در اقتصاد ایران. ‌پژوهشنامه اقتصادی در رویکرد اسلامی- ایرانی، 13(48)، 27-1.
معطوفی، علیرضا. (1397). تبیین مشخصه­های استرس مالی در بازار سرمایه ایران. دانش سرمایه­گذاری، 7(26)، 258-237.
هیبتی، رضا.، شجری، هوشنگ و صمدی، سعید. (1395). اندازه­گیری نااطمینانی در اقتصاد کلان. پژوهش­های پولی- بانکی، 9(28)، 250-223.
Aboura, S. & Van Roye, B. (2017). Financial stress and economic dynamics: The case of France. International Economics, 149(1), 57–73.
Ahmadian, A. (2013). Evaluation of banking health indicators in Iranian banks. Monetary Research Institute, Working Paper 9222. (In Persian)
Ahmadian, A. (2015). Analysis of banking stress index in the country's banking network. Economic News, 144(1), 36-33. (In Persian)
Angelopoulou, E., Balfoussia, H. & Gibson, H. D. (2014). Building a financial conditions index for the euro area and selected euro area countries: What does it tell us about the crisis? Economic Modelling, 38(3), 392-403.
Baba Jani, J., & Bolo, G. & Ghazali, A. (2018). A framework for measuring and predicting systemic risk with the marginal expected shortfall approach (MES) in Iran capital market. Journal of Financial Management Strategy, 6(3), 1-29. (In Persian)
Balcilar, M., Thompson, K., Gupta, R. & Van Eyden, R. (2016). Testing the asymmetric effects of financial conditions in South Africa: A nonlinear vector autoregression approach. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 43(4), 30-43.
‌Cambón, M. I. & Estévez, L. (2016). A Spanish financial market stress index (FMSI). Spanish Review of Financia & Economics, 14(1), 23–41.
Cevik, E. I., & Dibooglu, S. & Kutan, A. M. (2013). Measuring financial stress in transition economies. Journal of Financial Stability, 9(4), 597–611.
Dahalan, J., Abdullah, H. B. & Umar, M. (2016). Measuring financial stress index for Malaysian economy. International Journal of Economics and Financial Issues, 6(3), 942-947.
Dargahi, H. & Nikjoo, F. (2012). A financial stress index for the economy of Iran and its impacts on economic growth. Economic Research, 47(4), 19-40. (In Persian)
Demirgüç-Kunt, A. & Detragiache, E. (1998). The determinants of banking crises in developing and developed countries. Staff Papers, 45(1), 81-109.
Duca, M. L. & Peltonen, T. A. (2013). Assessing systemic risks and predicting systemic events. Journal of Banking & Finance, 37(7), 2183-2195.
Ebrahimi Shaghaghi. M., Rahnamay Roodposhti, F., Madahi, M. E., Nikomram, H. & Torabi, T. (2019). The effects of financial stress index on economic growth using linear and nonlinear models (Markov Switching). Financial Knowledge of Securities Analysis, 12(42), 85-106. (In Persian)
El-Shal, A. (2012). The spillover effects of the global financial crisis on economic activity in emerging economies–investigating the Egyptian case using the financial stress index. Economic Research Forum Working Papers (No. 737).
Fallahpour, S., Shirkand, S. & Ghanbari, A. (2019). Financial stress index for Iran's financial system with portfolio theory approach. Quarterly Journal of Applied Theories of Economics, 6(2), 101-134. (In Persian)
Frankel, J. A. & Rose, A. K. (1996). ‌Currency crashes in emerging markets: an empirical treatment. International Finance Discussion Papers 534, Board of Governors of the Federal Reserve System (U.S.).
Gauthier, C., Graham, C. & Liu, Y. (2003). Financial conditions indexes for Canada (No. 2004-22). Bank of Canada.
Gilchrist, S. & Zakrajsek, E. (2012). Credit spreads and business cycle fluctuations. American Economic Review, 102(4), 1692–1720.
González-Hermosillo, B. (1999). Determinants of ex-ante banking system distress: A macro-micro empirical exploration of some recent episodes. International Monetary Fund. https://www.elibrary.imf.org/view/journals /001/1999/033/001.1999.issue-033-en.xml
Guichard, S. & Turner, D. (2008). Quantifying the effect of financial conditions on US activity (No. 635). OECD Publishing.
Haefcke, S. & Skarholt, A. (2011). A Swedish financial stress index. Stockholm School of Economic, Department of Finance, Thesis in Finance.
Hatzius, J., Hooper, P., Mishkin, F. S., Schoenholtz, K. L. & Watson, M. W. (2010). Financial conditions indexes: A fresh look after the financial crisis (No. w16150). National Bureau of Economic Research.
Heibati, R., Shajari, H. & Samadi, S. (2016). Measuring uncertainty in macroeconomics. Journal of Monetary-Banking Research, 9(28), 233-250. (In Persian)
Heydarian, M., Falahati, A. & Karimi, M. S. (2019). Calculation of the financial stress index and its impact analysis on Iran's economic growth; application of the Markov-Switching autoregressive model. Financial Research Journal, 21(3), 417-447. (In Persian)
Hollo, D., Kremer, M. & Duca, L. M. (2012). CISS - a composite indicator of systemic stress in the financial system. Working Paper 1426, European Central Bank.
Huotari, J. (2015). Measuring financial stress–A country specific stress index for Finland. Bank of Finland Research Discussion Paper, No. 7/2015.
Illing, M. & Liu, Y. (2003). An index of financial stress for Canada. Ottawa: Bank of Canada.
Illing, M. & Liu, Y. (2006). Measuring financial stress in a developed country: An application to Canada. Journal of Financial Stability, 2(3), 243–265.
‌Ishrakieh, L. M., Dagher, L. & El Hariri, S. (2020). A financial stress index for a highly dollarized developing country: the case of Lebanon. Central Bank Review, Research and Monetary Policy Department, Central Bank of the Republic of Turkey, 20(2), 43-52.
Jing, Z., De Haan, J., Jacobs, J. & Yang, H. (2015). Identifying banking crises using money market pressure: New evidence for a large set of countries. Journal of Macroeconomics, 43(C), 1–20.
Johansson, T. & Bonthron, F. R. E. D. R. I. K. (2013). Further development of the index for financial stress for Sweden. Sveriges Riksbank Economic Review, 1(3), 1-20.
Kaminsky, G., Lizondo, S. & Reinhart, C. M. (1998). Leading indicators of currency crises. Staff Papers, 45(1), 1-48.
Khazalipoor, N. & Ranjbar, H. (2014). The impact of financial stress on Iran per capita GDP over the period 2000(3)-2011(1). Journal of Money and Economy, 9(2), 117-137.
‌Kordloui, H. & Asaei, T. F. (2015). Determining the financial stress index in the banking, currency, insurance markets. Journal of Business Management, 8(30), 1‌-18. (In Persian)
Lack, C. P. (2003). A financial conditions index for Switzerland. Monetary Policy in a Changing Environment, 19, 398-413.
Matoufi, A. (2018). The features of financial stress in Iran's capital market. Journal of Investment Knowledge, 7(26), 237-258. (In Persian)
Miglietta, A. & Venditti, F. (2019). An indicator of macro-financial stress for Italy. Bank of Italy Occasional Paper, (497).
Montagnoli, A. & Napolitano, O. (2005). Financial condition index and interest rate settings: A comparative analysis. Istituto di Studi Economici Working Paper, N.8.
Moshiri, S. & Nadali, M. (2013). The determinants of banking crises in Iranian. Economic Reserch, 13(48), 1-27. (In Persian)
Osorio, M. C., Unsal, D. F. & Pongsaparn, M. R. (2011). A quantitative assessment of financial conditions in Asia (No. 11-170). International Monetary Fund.
Patel, S. A. & Sarkar, A. (1998). Crises in developed and emerging stock markets. Financial Analysts Journal, 54(6), 50-61.
Polat, O. & Ozkan, I. (2019).Transmission mechanisms of financial stress into economic activity in Turkey. Journal of Policy Modeling, 41(2), 395-415.
Stona, F., Morais, I. A. & Triches, D. (2018). Economic dynamics during periods of financial stress: Evidences from Brazil. International Review of Economics & Finance, 55(3), 130-144.
Zarei, J. & Komijani, A. (2015). Identifying and predicting banking crises in Iran. Journal of Economic Modeling, 9(29), 1-23. (In Persian)